Bàn sưởi Kotatsu – nó là gì với đời sống của người Nhật?

Bàn sưởi Kotatsu – nó là gì với đời sống của người Nhật?

Hiashi.vn – Kotatsu là một chiếc bàn truyền thống của Nhật Bản thường được sử dụng vào mùa đông nhờ vào khả năng sưởi ấm của nó. Loại bàn gỗ được dùng để tạo nên kotatsu thường có chân rất ngắn và được phủ lên bởi một lớp chăn dày, hay còn gọi là futon, bên dưới bàn chính là nơi để thiết bị tạo nhiệt và tùy vào loại bàn mà đó có thể là nơi đựng than củi đang âm ỉ tỏa nhiệt hoặc là một loại máy sưởi chạy bằng điện.

Nguồn gốc xuất xứ của loại bàn sưởi kotatsu này ban đầu là một chiếc bếp lò cổ của Nhật Bản có tên là irori. Người Nhật thường xây bếp của họ sát với mặt đất và nằm ở khu vực giữa nhà để phòng tránh các nguy cơ hỏa hoạn, vì các loại nhà truyền thống Nhật Bản ngày xưa được xây dựng từ các nguyên vật liệu rất dễ cháy. Bếp lò này cũng là nơi phát ra nhiệt để sưởi ấm cho cả gia đình về đêm và vào mùa đông.

Vào khoảng đầu thế kỷ thứ 14 vào thời Muromachi, người dân Nhật Bản đã bắt đầu xây dựng một khu vực ngồi tách biệt với bếp lò và từ đó cũng tách biệt chức năng nấu nướng cũng như sưởi ấm của chúng. Phía trên khu vực ngồi này được phủ một lớp chăn dày, dùng để giữ lại nhiệt độ được tỏa ra từ lò than.

Bàn sưởi truyền thống là tận dụng bếp nấu để sưởi ấm (nguồn internet)
Bàn sưởi truyền thống là tận dụng bếp nấu để sưởi ấm (nguồn internet)

Đến thế kỷ thứ 17, chiếc bàn sưởi kotatsu truyền thống này đã được thay đổi chút ít, trong đó, khu vực quanh bếp được đào ra và tạo thành một khu vực hình vuông. Họ đặt cách khung gỗ xung quanh và phủ lớp chăn dày lên đó. Mỗi khi muốn sưởi ấm, người Nhật thường đưa chân vào trong khu vực được đào ra và nhiệt toát ra từ lò than sẽ giúp họ giữ ấm.

Các bàn sưởi ngày nay được thiết kế phù hợp hơn (nguồn internet)
Các bàn sưởi ngày nay được thiết kế phù hợp hơn (nguồn internet)

Tuy nhiên, việc bố trí chiếc bàn sưởi kotatsu phải phụ thuộc vào vị trí của bếp lửa khiến cho việc nấu nướng cũng có phần khó khăn, vì thế người Nhật đã phát minh ra một loại kotatsu di động. Thay vì lấy nhiệt để sưởi từ các bếp lò, họ cho các viên than củi đang tỏa nhiệt vào các bình đất và đặt dưới một chiếc bàn gỗ có phủ chăn lên đó và sử dụng chúng như các loại kotatsu cũ.

Ngày nay, do sự tiến bộ của khoa học và công nghệ, chiếc bàn sưởi kotatsu đã không còn sử dụng than củi, vì có phần không an toàn và rất khó làm sạch. Thay vào đó họ gắn một thiết bị sưởi chạy bằng điện ngay phía dưới mặt bàn, khiến cho việc sử dụng kotatsu trở nên an toàn vè dễ sử dụng hơn rất nhiều.

Các loại bàn sưởi Nhật kết hợp với hệ thống sưởi bằng điện (nguồn internet)
Các loại bàn sưởi Nhật kết hợp với hệ thống sưởi bằng điện (nguồn internet)

Với các loại kotatsu hiện đại ngày nay, cấu trúc của một chiếc bàn sưởi trở nên vô cùng đa dạng và bắt mắt hơn so với các loại kotatsu ngày xưa. Chất liệu tạo nên các loại bàn sưởi này không chỉ giới hạn ở gỗ mà còn có thể được làm từ nhiều chất liệu khác như nhựa cao cấp và các loại vật liệu tổng hợp khác. Hơn thế nữa các loại kotatsu hiện nay còn sử dụng đến hai lớp chăn khác nhau, với một lớp chăn bên dưới để giữ ấm từ lò sưởi và lớp chăn thứ hai với mục đích là làm đẹp, giúp cho chiếc bàn sưởi kotatsu trở nên phù hợp hơn với nội thất bên trong nhà, đặc biệt là những căn nhà mang thiết kế và kiến trúc Nhật Bản truyền thống.

Người Nhật thường hay có những giấc ngủ ngắn bên bàn sưởi Nhật (nguồn internet)
Người Nhật thường hay có những giấc ngủ ngắn bên bàn sưởi Nhật (nguồn internet)

Kotatsu có thể được xem là một nơi lý tưởng để đánh những giấc ngủ ngắn vào những lúc có thời tiết lạnh. Tuy nhiên, có một số điều đáng lưu ý nếu và tránh sử dụng chúng dành cho những giấc ngủ qua đêm. Độ lớn của chiếc bàn kotatsu không được rộng rãi như những chiếc đệm futon vì thế rất khó để có thể phủ kín cơ thể từ đầu đến chân và việc cơ thể cảm nhận nhiệt độ không đồng đều có thể dẫn đến các việc cảm lạnh. Hơn thế nữa, với thân bàn khá thấp, việc nằm dưới bàn cũng có thể nguy hiểm vì cơ thể có thể tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt, gây bỏng.

Kotatsu có thể được xem là một biện pháp tiết kiệm để giữ ấm vào mùa đông, người Nhật thường có thói quen sinh hoạt cùng nhau trong một phòng để giảm thiểu chi phí điện hằng ngày và hầu như trong các gian phòng đó lúc nào cũng có chiếc bàn sưởi kotatsu. Vào mùa hè, người Nhật có thể bỏ đi các lớp chăn trong chiếc bàn kotatsu và sử dụng chúng như những chiếc bàn bình thường.

Vào mùa hè, người Nhật có thể bỏ đi các lớp chăn trong chiếc bàn kotatsu và sử dụng chúng như những chiếc bàn bình thường (nguồn internet)
Vào mùa hè, người Nhật có thể bỏ đi các lớp chăn trong chiếc bàn kotatsu và sử dụng chúng như những chiếc bàn bình thường (nguồn internet)

HIASHI nội thất Nhật Bản