Thuật ngữ chuyên dùng trong trà đạo phong cách Nhật Bản

Thuật ngữ chuyên dùng trong trà đạo phong cách Nhật Bản

Chanoyu (茶の湯) hoặc chado ( 茶道), trà đạo. Đây là bộ môn nghệ thuật văn hóa lâu đời của nhật bản, được hình thành nhằm hướng dẫn những cách pha chế và thưởng thức trà theo phong cách Nhật Bản.

Chakai (茶会), tiệc trà: Đây là một hình thức của trà đạo được tổ chức nhằm thể hiện lòng hiếu khách và mang một bầu không khí không quá nghiêm trang. Trong những buổi tiệc này, người chủ thường mời các khách tham dự loại trà được pha nhạt cùng với một số loại đồ ngọt truyền thống của Nhật Bản.

Chaji (茶事), trà lễ: Đây là hình thức nghiêm trang hơn so với tiệc trà thông thường. Các vị khách tham dự thường được thiết đãi với một mâm cổ với các món ăn truyền thống theo kiểu Nhật. Một buổi trà lễ có thể kéo dài từ 3 đến 5 tiếng đồng hồ.

Trà đạo là bộ môn nghệ thuật truyền thống tại Nhật (nguồn internet)
Trà đạo là bộ môn nghệ thuật truyền thống tại Nhật (nguồn internet)

Kaiseki (懐石): Phần ăn dành cho các khách tham dự trà lễ, được sắp xếp công phu và bắt mắt như một tác phẩm nghệ thuật và thường có giá rất cao.

Phần ăn trong buổi trà đạo luôn được chuẩn bị rất chu đáo (nguồn internet)
Phần ăn trong buổi trà đạo luôn được chuẩn bị rất chu đáo (nguồn internet)

Matcha/Maccha (抹茶), bột trà xanh: Đây là loại trà phổ biến thường được hay sử dụng trong trà đạo nói riêng và văn hóa ẩm thực Nhật Bản nói chung. Bột trà xanh được làm từ các lá trà xanh đem đi phơi khô và nghiền thành bột.

Bột trà xanh là thành phần quan trọng nhất trong buổi trà đạo (nguồn internet)
Bột trà xanh là thành phần quan trọng nhất trong buổi trà đạo (nguồn internet)

Sencha (煎茶), lá trà xanh: Khác với bột trà xanh Matcha, loại trà này được ngâm với nước sôi để vắt lấy tinh chất và bỏ xác trà sau khi đã ngâm xong. Một số môn phái trà đạo sử dụng lá trà xanh được gọi là Senchado.

Lá trà xanh được sấy khô, khi sử dụng sẽ ngâm trong nước sôi (nguồn internet)
Lá trà xanh được sấy khô, khi sử dụng sẽ ngâm trong nước sôi (nguồn internet)

Usucha (薄茶), trà pha nhạt: là một trong hai phương pháp pha trà bằng bột matcha, với một lượng nước và bột vừa phải. Bột và nước được khuấy đều bằng que đánh truyền thống trong bộ môn trà đạo và được đựng trong những chén trà nhỏ dành cho từng vị khách tham gia. Cách pha chế này làm cho trà có hương vị nhẹ nhàng và êm dịu.

Koicha (濃茶), trà pha đậm: Trong cách pha chế này, lượng bột trà xanh được sử dụng nhiều gấp ba lần so với phần nước nóng trong cách pha trà nhạt usucha. Trà pha đậm thường được cho vào trong một chén trà lớn và các vị khách truyền tay nhau để thưởng thức trà. Các pha chế này khiến cho trà có hương vị đậm đà hơn.

Trà pha đậm và pha nhạt tuỳ theo phong cách khách tham dự (nguồn internet)
Trà pha đậm và pha nhạt tuỳ theo phong cách khách tham dự (nguồn internet)

Roji (露地), trà viên: là một khu vườn mang kiến trúc Nhật Bản, với các đồ trang trí và cây cối trong vườn được bài trí tạo nên một cảm giác thanh bình và nhẹ nhàng cho các khách tham gia tiệc trà. Ngoài ra trong vườn còn chia ra nhiều khu vực và gian phòng dành cho nhiều mục đích khác nhau.

Chashitsu (茶室), trà thất: là nơi diễn ra những buổi tiệc trà hoặc trà lễ, chúng thường là một gian phòng nhỏ nằm bên trong khuôn viên của trà viên và được trải bằng những tấm đệm rơm xếp thành hình vuông. Cửa trước thường được mở ra để các khách tham dự có thể vừa thưởng thức trà vừa ngắm cảnh trong trà viên.

Những khu vực được làm riêng để phục vụ cho bộ môn trà đạo (nguồn internet)
Những khu vực được làm riêng để phục vụ cho bộ môn trà đạo (nguồn internet)

Tokonoma (床の間): Đây là một khu vực quan trọng trong trà thất, được xây lõm vào trong tường và tạo điểm nhấn cho gian phòng. Chúng thường được trang trí bởi những bức thư pháp và các món đồ gốm hoặc kỹ nghệ do các nghệ nhân nổi tiếng làm nên. Các khách tham dự thường dùng góc phòng này để khơi mào cuộc trò truyện với chủ nhà.

Trà thất như là 1 điểm nhấn trong ngôi nhà Nhật (nguồn internet)
Trà thất như là 1 điểm nhấn trong ngôi nhà Nhật (nguồn internet)

Mizuya (水屋): Là một khu vực quan trọng khác trong trà thất, chuyên dùng để chuẩn bị cho các buổi tiệc trà và trà lễ, người chủ của bữa tiệc có thể dùng nơi đây để đun nước để pha trà và sắp xếp các món ăn nhẹ cho khách, cũng như chùi rửa và cất giữ những dụng cụ trong trà đạo sau khi buổi tiệc kết thúc.

Khu vực riêng dùng để chuẩn bị cho các buổi tiệc trà (nguồn internet)
Khu vực riêng dùng để chuẩn bị cho các buổi tiệc trà (nguồn internet)

[O]temae ([お]手前): là phương thức hoạt động của một buổi trà lễ, từ cách sử dụng ấm nước, cho đến việc chiêm ngưỡng chiếc chén trà và thậm chí là các mà chủ tiệc múc từng muỗng trà cho vào chén. Tùy vào từng môn phái, mùa trong năm, chủ đề của bữa tiệc, dụng cụ và nhiều yếu tố khác mà phương pháp tiến hành buổi tiệc có thể được thay đổi theo nhiều phong cách khác nhau.

Kakemono (掛物), thư pháp treo tường: đúng với tên gọi của nó, những bức thư pháp này được treo trong những góc phòng tokonoma để tạo nên một điểm nhấn đậm phong cách Nhật Bản cho trà thất. Một trà thất có thể thay đổi những bức thư pháp khác nhau, tùy vào mùa và chủ để của bữa tiệc. Khách tham dự có thể chiêm ngưỡng chúng trước khi bữa tiệc bắt đầu.

Ngoài là vật trang trí, các bức thư pháp như là tiêu đề bàn luận trong tiệc trà (nguồn internet)
Ngoài là vật trang trí, các bức thư pháp như là tiêu đề bàn luận trong tiệc trà (nguồn internet)

Chabana (茶花): Cũng như thư pháp treo tường, chabana là những bình hoa được cắm và sắp xếp cho phù hợp với chủ đề và mùa của buổi tiệc và cũng thường được đặt vào góc phòng Tokonoma dưới bức thư pháp.

Những bình hoa luôn được cắm phía dưới bức thư pháp (nguồn internet)
Những bình hoa luôn được cắm phía dưới bức thư pháp (nguồn internet)

HIASHI nội thất Nhật Bản