Tranh cuộn treo tường thể hiện điều gì trong truyền thống văn hoá Nhật Bản

Tranh cuộn treo tường thể hiện điều gì trong truyền thống văn hoá Nhật Bản

Hiashi.vn – Tranh cuộn treo tường của Nhật Bản trong tiếng Nhật có tên gọi là Kakemono, tuy nhiên nó còn có một tên gọi khác là Kakejiku. Nói một cách đơn giản, đây là những tấm tranh dân gian hoặc những bức thư pháp được dán lên một tấm bạt dẻo có viền bằng lụa và có thể cuộn tròn để có thể dễ dàng vào quản và cất giữ.

Tranh cuộn như 1 vật trang trí không thể thiếu trong nhà Nhật (nguồn internet)
Tranh cuộn như 1 vật trang trí không thể thiếu trong nhà Nhật (nguồn internet)

Cũng như hầu hết các vật dụng trang trí nội thất khác của Nhật Bản, tranh cuộn treo tường có xuất xứ bắt nguồn từ Trung Quốc và được du nhập vào Nhật Bản khi các nhà sư truyền giáo của đạo Phật di cư đến đất nước mặt trời mọc. Người Nhật nhanh chóng cảm thấy thích thú với vẻ đẹp dân dã của món đồ trang trí này và đã bắt đầu sưu tập cũng như xây dựng một hốc âm tường (gọi là tokonoma) trong các phòng khách, phòng sinh hoạt hoặc trà thất để có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những cuộn giấy này hằng ngày.

Tranh cuộn dần trở nên phổ biến không chỉ giới thượng lưu mà còn cả giới lao động (nguồn internet)
Tranh cuộn dần trở nên phổ biến không chỉ giới thượng lưu mà còn cả giới lao động (nguồn internet)

Những vị đại tướng trong thời Momoyama (1573 – 1600) của Nhật Bản rất yêu thích trà đạo, vì thế xu hướng kiến trúc Nhật Bản thời bấy giờ rất chuộng các loại phòng các hốc âm tường tokonoma và thế là sự thịnh hành của các tranh cuộn treo tường cũng được phát triển theo, từ phong cách nét vẽ đến các cách treo tranh cuộn. Nhờ sự hòa bình trong thời Edo (1603 – 1868), nền văn hóa Nhật Bản đạt đến một đỉnh cao mới, các họa sĩ tài ba thi nhau thể hiện khả năng vẽ tranh của mình và tranh cuộn dần trở nên phổ biến không chỉ giới thượng lưu mà còn cả giới lao động của Nhật Bản lúc bấy giờ.

Ngày nay tranh cuộn treo tường đóng một vai trò quan trọng trong nền văn hóa Nhật Bản, không chỉ đơn thuần là một vật trang trí nội thất, mà còn là một vật được dùng để chiêm ngưỡng và cảm nhận cái đẹp mộc mạc của hội họa dân gian Nhật Bản.

Tranh cuộn treo tường của Nhật Bản được chia ra làm hai loại: loại tranh cuộn treo dọc, có tên là tatejiku và tranh cuộn treo ngang, có tên là yokojiku. Trong đó, loại tranh cuộn dọc tatejiku trở thành một phần không thể thiếu trong việc trang trí các trà thất của bộ môn trà đạo, và tranh cuộn ngang yokojiku lại không phù hợp với trà đạo, và thường được dùng để trang trí các phòng khách hoặc phòng làm việc như một lời răn đe, nhắc nhở hoặc là một phương châm và lối sống của một gia tộc.

Loại tranh cuộn treo dọc lại có phần phổ biến hơn và được chia ra làm hai thể loại khác nhau, có là tranh cuộn vẽ và tranh cuộn thư pháp. Tranh cuộn vẽ cũng có nhiều thể loại khác nhau, trong đó có: Kara-e, tranh vẽ phong cảnh của tự nhiên và đất nước Trung Quốc; Suiboku, loại tranh được vẽ bằng than củi nên có màu trang đen và mang những hình vẽ vô cùng giản dị; và Nanga, là tranh của một trường phái hội họa Nhật Bản xuất hiện vào cuối thời Edo, những bức tranh này mang hình vẽ vô cùng tỉ mỉ và chi tiết về núi non Nhật Bản cũng như của Trung Quốc.

Những bức tranh mang hình vẽ vô cùng tỉ mỉ và chi tiết về núi non Nhật Bản (nguồn internet)
Những bức tranh mang hình vẽ vô cùng tỉ mỉ và chi tiết về núi non Nhật Bản (nguồn internet)

Về phần tranh cuộn thư pháp, cũng có nhiều loại hình phổ biến, trong đó nổi tiếng nhất là Bokuseki, Kohitsu, và Gasan. Bokuseki là thư pháp được viết bởi các nhà sư Thiền Tông và các nhà sư của chùa Daitokuji ở thành phố Kyoto. Kohitsu là thư pháp được viết bởi những người trong tầng lớp quý tộc, Nhật Hoàng hoặc những danh nữ của thời Heian (từ thế kỷ thư 10 đến thế kỷ thứ 13). Gasan là thư pháp được viết lên bởi những trà sư, và họ thường viết về những lời bình phẩm và cái nhìn của họ về bộ môn trà đạo.

Tranh thư pháp là những lời bình về môn trà đạo (nguồn internet)
Tranh thư pháp là những lời bình về môn trà đạo (nguồn internet)

Các loại tranh cuộn, bất kể là thư pháp hay tranh vẽ, đều mang một chủ đề nhất định, thường là theo ban ngày, ban đêm và mùa màng, vì thế những ai sưu tập tranh cuộn đều thay đổi chúng để cho phù hợp với chủ đề của mùa và thời gian trong ngày, nhất là những khi có khách đến chơi và những lúc có tiệc trà. Nếu như trong nhà bạn muốn trang trí những không gian hẹp trong phòng của mình thì tranh cuộn treo tường kiểu Nhật luôn luôn là một sự lựa chọn hoàn hảo, không những thế, bạn còn có thể làm cho căn phòng trông thật huyền bí hơn khi trang trí những bức tranh cuộn này cùng với những bình cắm hoa nghệ thuật hoặc những chậu cây bonsai được cắt tỉa cẩn thận, chắc chắn sẽ thu hút được sự chú ý của bất kỳ vị khách nào đến chơi và thậm chí còn có thể là chủ đề cho những cuộc trò truyện đầy thú vị.

Tranh phong cảnh đa dạng luôn được gia chủ thay đổi thường xuyên (nguồn internet)
Tranh phong cảnh đa dạng luôn được gia chủ thay đổi thường xuyên (nguồn internet)

HIASHI nội thất Nhật Bản